Γενικά

Με τον Κανονισμό (ΕΕ) 1315/2013 της 11ης Δεκεμβρίου 2013 ορίζονται οι προσανατολισμοί για το ΔΕΔ-Μ, ενώ στον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/1153 της 7ης Ιουλίου 2021 για τη σύσταση του CEF 2 ορίζονται τα προκαθορισμένα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (ΕΚΕ)/Projects of Common Interest (PCIs) – Annex, Part 3 (1 & 2).

Το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών διαρθρώνεται σε δύο επίπεδα, ήτοι το Κεντρικό Δίκτυο (Core Network) και το Εκτεταμένο Δίκτυο (Comprehensive Network):

α)  Το Κεντρικό Δίκτυο, το οποίο αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του ΔΕΔ-Μ, απαρτίζεται από τα μέρη του δικτύου, που είναι υψίστης στρατηγικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων ανάπτυξης των ΔΕΔ-Μ. Διασυνδέεται μέσω κόμβων και παρέχει συνδέσεις μεταξύ των Κ-Μ, καθώς και με τις υποδομές των δικτύων μεταφορών γειτονικών κρατών. 

Συμπεριλαμβάνει εννέα (9) κεντρικούς διαδρόμους, κόμβους του δικτύου, τα λοιπά τμήματα του κεντρικού δικτύου, καθώς και τα συστήματα διαχείρισης κυκλοφορίας για όλα τα μέσα μεταφοράς.  Από τους εννέα (9) κεντρικούς διαδρόμους η Ελλάδα συμμετέχει στο Διάδρομο Orient/East-Med ο οποίος ξεκινάει από τη Γερμανία και καταλήγει στην Κύπρο. Επί της ελληνικής επικράτειας ο διάδρομος περιλαμβάνει:

  • Τουρκική μεθόριος – Αλεξανδρούπολη – Καβάλα – Θεσσαλονίκη – Ιωάννινα – Κακαβιά/ Ηγουμενίτσα
  • Μεθόριος Βόρειας Μακεδονίας — Θεσσαλονίκη
  • Σόφια (Βουλγαρία) – Θεσσαλονίκη – Αθήνα – Πειραιάς/Ικόνιο – Ηράκλειο – Λεμεσός (Βασιλικό) – Λευκωσία/Λάρνακα (Κύπρος)
  • Αθήνα – Πάτρα/Ηγουμενίτσα,

Επίσης στο Κεντρικό Δίκτυο περιλαμβάνονται 5 λιμάνια (Πειραιάς/Ικόνιο, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ηγουμενίτσα, Ηράκλειο) και 3 αεροδρόμια (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο).

β)  Το Εκτεταμένο Δίκτυο το οποίο λειτουργεί ως τροφοδοτικό δίκτυο από το εθνικό-περιφερειακό δίκτυο προς το κεντρικό δίκτυο και στη χώρα μας περιλαμβάνει 35 αεροδρόμια, 20 λιμάνια, το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, όπως εμφανίζεται στους σχετικούς χάρτες.

 

Στόχοι

Οι γενικοί στόχοι του Μηχανισμού Συνδέοντας την Ευρώπη 2021 – 2027 (CEF 2) είναι η κατασκευή, η ανάπτυξη, ο εκσυγχρονισμός και η ολοκλήρωση των διευρωπαϊκών δικτύων στον τομέα των μεταφορών, τον τομέα της ενέργειας και τον ψηφιακό τομέα και η διευκόλυνση της διασυνοριακής συνεργασίας στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τις μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και τους στόχους να αυξηθεί η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα· η έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη· η εδαφική, κοινωνική και οικονομική συνοχή· και η πρόσβαση στην εσωτερική αγορά και η ολοκλήρωσή της, με έμφαση στη διευκόλυνση των συνεργειών μεταξύ των τομέων.

Μέσα στο πλαίσιο αυτό τίθενται συγκεκριμένοι στόχοι του CEF 2 για τον τομέα των Μεταφορών:

  1. i) η συμβολή στην ανάπτυξη έργων κοινού ενδιαφέροντος που αφορούν αποτελεσματικά, διασυνδεδεμένα και πολυτροπικά δίκτυα και υποδομές για έξυπνη, διαλειτουργική, βιώσιμη, χωρίς αποκλεισμούς, προσιτή και ασφαλή κινητικότητα, σύμφωνα με τους στόχους του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1315/2013, και
  2. ii) η προσαρμογή τμημάτων του ΔΕΔ-Μ για τη διπλή χρήση των υποδομών μεταφορών με στόχο τη βελτίωση τόσο της μη στρατιωτικής, όσο και της στρατιωτικής κινητικότητας.

 

Χρηματοδότηση Υποδομών Εναλλακτικών Καυσίμων

Τον Δεκέμβριο του 2019, η Επιτροπή ενέκρινε την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας (European Green Deal). Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία προβλέπει μείωση κατά 90% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) στις μεταφορές, με στόχο η ΕΕ να γίνει μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία έως το 2050. Τον Σεπτέμβριο του 2020, η Επιτροπή εξέδωσε νομοθέτημα για το κλίμα που προβλέπει τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030 σε σύγκριση με το 1990.

Τον Δεκέμβριο του 2020, η Επιτροπή υιοθέτησε στρατηγική για τη βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα (SSMS). Η στρατηγική θέτει τα θεμέλια για το πώς το σύστημα μεταφορών της ΕΕ μπορεί να επιτύχει αυτόν τον μετασχηματισμό και θέτει συγκεκριμένα ορόσημα προς ένα έξυπνο 4 και βιώσιμο μέλλον. Καθώς οι μεταφορές εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από ορυκτά καύσιμα, η χρήση οχημάτων, πλοίων και αεροπλάνων που δεν εκπέμπουν ρύπους ή εκπέμπουν χαμηλούς ρύπους καθώς και η χρήση ανανεώσιμων και καυσίμων με χαμηλές εκπομπές άνθρακα σε όλα τα είδη μεταφορών θα συμβάλει να καταστούν όλοι οι τρόποι μεταφορών πιο βιώσιμοι.

Η χρήση καυσίμων από ανανεώσιμες πηγές και με χαμηλές εκπομπές άνθρακα πρέπει να συμβαδίζει με τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου υποδομών επαναφόρτισης και ανεφοδιασμού, ώστε να καταστεί δυνατή η ευρεία χρήση οχημάτων χαμηλών και μηδενικών εκπομπών.

Στο πλαίσιο της ανωτέρω πολιτικής πρωτοβουλίας, θεσπίστηκε από το Πολυετές Πρόγραμμα Εργασιών (Multiannual Work Programme/MAP) το CEF Alternative Fuels Infrastructure Facility (AFIF) για να παρέχει κίνητρα για την επίτευξη των στόχων του Green Deal και του SSMS, μαζί με άλλα μέσα χρηματοδότησης του προγράμματος (όπως Recovery and Resilience Facility, Cohesion Policy Funds, InvestEU, Horizon Ευρώπη).

Το AFIF θα χρηματοδοτήσει υποδομές εναλλακτικών καυσίμων με συνδυασμό επιχορηγήσεων από το CEF2 και οικονομική υποστήριξη από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για την επίτευξη υψηλότερου αντίκτυπου της επένδυσης. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και άλλες εθνικές τράπεζες είναι Συνεργάτες Υλοποίησης (Implementing Partners) του AFIF και θα διευκολύνουν αυτές τις πράξεις. Άλλα δημόσια ή ιδιωτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορούν επίσης να υποστηρίξουν τη χρηματοδότηση των πράξεων (χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που δεν είναι Συνεργάτες Υλοποίησης).

 

Προϋπολογισμός CEF 2

Ο συνολικός προϋπολογισμός του CEF 2 ανέρχεται σε 33,710 δις €, τα οποία κατανέμονται [ Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1153/01.07.2021] για τον τομέα των Μεταφορών: 25,807δις €.

Ο στόχος της Ε.Ε είναι να ενσωματωθούν οι δράσεις για το κλίμα στις τομεακές πολιτικές της και τα ταμεία της με το CEF2 να συνεισφέρει μέσω των δράσεών του το 60% του συνολικού του χρηματοδοτικού κονδυλίου στους στόχους για το κλίμα (Green Deal). Η Επιτροπή έχει αναπτύξει μια μεθοδολογία για να προσδιορίζει τις δαπάνες που αφορούν το κλίμα σε σχέση με τους στόχους που έχουν τεθεί και θα εφαρμοστεί σε όλες τις δράσεις του CEF 2.

Το συνολικό διαθέσιμο κονδύλι μέσω του ΜΣΕ/CEF2 για τον τομέα των Μεταφορών αναλυτικά διαμοιράζεται ως εξής:

Τομέας Μεταφορών: 25,807 δις €, εκ των οποίων:

  • 12,830 δις €  στον Γενικό Φάκελο (General Envelope) και κατανέμονται ως εξής:
  •  60% για «Δράσεις για αποτελεσματικά, διασυνδεδεμένα, διαλειτουργικά και πολυτροπικά δίκτυα», εκ των οποίων 1,6 δις € θα διατεθούν, κατά προτεραιότητα και σε ανταγωνιστική βάση, στην ολοκλήρωση των ελλειπόντων μεγάλων διασυνοριακών σιδηροδρομικών συνδέσεων μεταξύ κρατών μελών επιλέξιμων για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής (προϋπόθεση η ύπαρξη διακρατικής συμφωνίας)
  • 40% για «Δράσεις για έξυπνη, διαλειτουργική, βιώσιμη, πολυτροπική, χωρίς αποκλεισμούς, προσιτή και ασφαλή κινητικότητα»
  • 11,286 δις € στον Φάκελο Συνοχής (Cohesion Envelope) και κατανέμονται ως εξής:
  • 85% σε «Δράσεις για αποτελεσματικά, διασυνδεδεμένα, διαλειτουργικά και πολυτροπικά δίκτυα»
  • 15% σε «Δράσεις για έξυπνη, διαλειτουργική, βιώσιμη, πολυτροπική, χωρίς αποκλεισμούς, προσιτή, ασφαλή και προστατευμένη κινητικότητα

 

  • 1,691 δις € στον Φάκελο Στρατιωτικής Κινητικότητας (Military Mobility Envelope)

  

Προγράμματα Εργασιών

Η Επιτροπή, μέσω εκτελεστικών πράξεων, θεσπίζει Πολυετή και Ετήσια Προγράμματα Εργασιών. Στον τομέα των Μεταφορών, τα Προγράμματα Εργασίας αφορούν στα έργα κοινού ενδιαφέροντος, όπως ορίζονται στους σχετικούς Κανονισμούς και καθορίζουν τα κριτήρια επιλογής και ανάθεσης, σύμφωνα με τους στόχους και τις προτεραιότητες του τομέα. Συντονίζονται ώστε να αξιοποιούνται οι συνέργειες μεταξύ των τομέων Μεταφορών, Ενέργειας και Ψηφιακού Τομέα, όπου καθιστούν δυνατή την σημαντική βελτίωση των οικονομικοκοινωνικών, κλιματικών ή περιβαλλοντικών ωφελειών της δράσης.

   

  

 

Μέσα στο πλαίσιο των δράσεων για την δέκατη (10η ) επέτειο του Προγράμματος «Διευκόλυνση Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF), η CINEA κυκλοφόρησε μια νέα διαδραστική ιστοσελίδα για να παρουσιάσει τη συμβολή του Προγράμματος CEF Transport εστιάζοντας στην οικολογική διάσταση και την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές του τομέα των μεταφορών .

Ο Μηχανισμός «Διευκόλυνση Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF) αποτελεί ένα βασικό χρηματοδοτικό μέσο της ΕΕ για την υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και σημαντικός παράγοντας για την επίτευξη των στόχων της Ένωσης για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές για το 2030 και το 2050.

Η νέα αυτή διαδραστική ιστοσελίδα «Greener Transport Infrastructure for Europe», όπου ανακοινώθηκε επίσημα στις Ημέρες Connecting Europe 2024, καταφέρνει να συνδυάσει κείμενο και εικόνες, δεδομένα και κυρίως διαδραστικούς χάρτες, όπου οι χρήστες δύναται να περιηγηθούν και να αναγνωρίσουν έργα που έχουν χρηματοδοτηθεί από τους πόρους του CEF σ΄ ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα πεδία που παρουσιάζονται εστιάζουν σε υποδομές σιδηροδρομικών μεταφορών και το ERTMS, σε εσωτερικές πλωτές οδούς, σε λιμάνια και σε υποδομές εναλλακτικών καυσίμων μεταφορών με γενικό στόχο να δείξουν πώς οι επενδύσεις της ΕΕ όλα αυτά τα χρόνια έχουν θετικό αντίκτυπο στα δίκτυα μεταφορών της ηπείρου, αποφέροντας συγκεκριμένα οφέλη τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους πολίτες.

 

Πηγή : Ευρωπαϊκή Επιτροπή

 

 

 

 

Η Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Σχεδιασμού, της Αξιολόγησης και της Εφαρμογής μέσα στο πλαίσιο της από 29 Φεβρουαρίου 2024 Ανοικτής Πρόσκλησης της υποβολής προτάσεων για την διευκόλυνση υποδομών εναλλακτικών καυσίμων μεταφορών (AFIF) του CEF 2 ενημερώνει ότι: 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω του Εκτελεστικού της Οργανισμού CΙΝΕΑ για τη δημοσιοποίηση της ανωτέρω κυλιόμενης Πρόσκλησης  διοργανώνει την Δευτέρα 8 Απριλίου 2024 (14:30 μ.μ –17:00 μ.μ ώρα Βρυξελλών) εικονική ημέρα ενημέρωσης ‘’2024 CEF Transport AFIF virtual Information Day’’. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εγγραφούν, προκειμένου να παρακολουθήσουν την ημερίδα, στον ακόλουθο σύνδεσμο:

https://cinea.ec.europa.eu/news-events/events/2024-cef-transport-afif-virtual-information-day-2024-04-08_en

Η προθεσμία για την εγγραφή λήγει την Παρασκευή 5 Απριλίου 2024, 10:00 π.μ (ώρα Βρυξελλών).

Ο συνολικός προϋπολογισμός της ανωτέρω Πρόσκλησης ανέρχεται σε 1 δισεκατομμύριο ευρώ, ο οποίος κατανέμεται ως εξής:

  • Γενικός Φάκελος:             780 εκατ. ευρώ
  • Φάκελος Συνοχής:           220 εκατ. ευρώ

Η παρούσα πρόσκληση υποβολής προτάσεων καλύπτει την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων για τις οδικές, θαλάσσιες, εσωτερικές πλωτές και αεροπορικές μεταφορές. Εκτός από τη στήριξη σταθμών επαναφόρτισης ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής ισχύος και σταθμών ανεφοδιασμού με υδρογόνο, θα είναι διαθέσιμες οι ακόλουθες νέες ευκαιρίες χρηματοδότησης:

  • Υποστήριξη σταθμών επαναφόρτισης μεγαβάτ για βαρέα επαγγελματικά οχήματα
  • Στήριξη της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και υδρογόνου στους αερολιμένες
  • Στήριξη της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και των εγκαταστάσεων ανεφοδιασμού με αμμωνία και μεθανόλη στους λιμένες

Οι υποδομές εναλλακτικών καυσίμων μεταφορών ( AFIF)  υποστηρίζουν ώριμα επενδυτικά σχέδια που έχουν λάβει επιστολή έγκρισης χρηματοδότησης από εταίρο υλοποίησης ή από δημόσιο ή ιδιωτικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα εγκατεστημένο στην Ε.Ε και δύναται να υλοποιηθούν μέσω της παρούσας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, με τρεις καταληκτικές ημερομηνίες για την υποβολή προτάσεων έως το τέλος του 2025. Οι αιτούντες θα μπορούν να υποβάλουν τις προτάσεις τους πριν από οποιαδήποτε από τις τρεις καταληκτικές ημερομηνίες:

  •    24 Σεπτεμβρίου 2024 στις 17:00 μ.μ  (ώρα Βρυξελλών)
  •    11 Ιουνίου 2025 στις 17:00 μ.μ (ώρα Βρυξελλών)
  •    17 Δεκεμβρίου 2025 στις 17:00 μ.μ (ώρα Βρυξελλών)

Πληροφορίες σχετικά με την πρόσκληση μπορούν να αναζητηθούν στους ακόλουθους συνδέσμους:

Γενικές πληροφορίες, στην ιστοσελίδα της CΙΝΕΑ:

https://cinea.ec.europa.eu/funding-opportunities/calls-proposals/cef-transport-alternative-fuels-infrastructure-facility-afif-call-proposal_en

 Αναλυτικές πληροφορίες καθώς και όλα τα σχετικά έγγραφα (όπως: σχετική νομοθεσία, πρόγραμμα Εργασιών, κείμενα Προσκλήσεων, διάφορα Πρότυπα Έγγραφα, οδηγίες καθώς και οι φόρμες συμπλήρωσης των προτάσεων) στην ιστοσελίδα της Ε.Ε:

https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/how-to-participate/reference-documents;programCode=CEF?programmePeriod=2021-2027&frameworkProgramme=43251567

 

Εντός των προσεχών ημερών από την υπηρεσία μας θα εκδοθεί Εγκύκλιος αναφορικά με τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του Μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» Προγραμματικής Περιόδου 2021-2027 (CEF 2) – Τομέας Μεταφορών.

  

Πηγή : Ευρωπαϊκή Επιτροπή

 

   Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (CΙΝΕΑ) προέβη στις 26 Σεπτεμβρίου 2023 στην έκδοση Πρόσκλησης για τη Συγχρηματοδότηση Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος στο πλαίσιο του Μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη»  Προγραμματικής Περιόδου 2021-2027 (CEF 2), συνολικού προϋπολογισμού 6.995.000.000€.

   Στο πλαίσιο αυτό η ΕΥΣΣΑΕ εξέδωσε τη με αρ. πρωτ. 95613/18-10-2023 Εγκύκλιο με θέμα: «Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων Χρηματοδότησης Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών στο πλαίσιο του CEF 2 –  Τομέας Μεταφορών για το Πολυετές Πρόγραμμα Εργασιών περιόδου 2021-2027», στην οποία παρέχονται αναλυτικές πληροφορίες για την τρέχουσα Ανοικτή Πρόσκληση ως προς την προβλεπόμενη διαδικασία και τα ενδιάμεσα βήματα για την απαιτούμενη Παροχή Σύμφωνης Γνώμης του Κράτους Μέλους (Κ-Μ), που δίδεται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προκειμένου να υποβληθεί η πρόταση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

   Η τρέχουσα Ανοικτή Πρόσκληση απαρτίζεται από εννέα (9) επιμέρους τεύχη, εκ των οποίων πέντε (5) αφορούν σε χρηματοδότηση έργων από τον Γενικό Φάκελο (α/α 2,4,6,7,9) και τέσσερα (4) από τον Φάκελο Συνοχής (α/α 1,3,5,8), όπου οι επιλέξιμες δράσεις καλύπτουν τα πεδία στους ακόλουθους τομείς:

  • Σιδηροδρόμων 
  • Εσωτερικές πλωτές οδούς
  • Θαλάσσιους και εσωτερικής ναυσιπλοΐας λιμένες
  • Οδική ασφάλεια
  • Σιδηροδρομικούς τερματικούς σταθμούς 
  • Πολυτροπικές πλατφόρμες εφοδιαστικής
  • Πολυτροπικούς κόμβους επιβατών
  • Έξυπνες και διαλειτουργικές εφαρμογές για τις μεταφορές 
  • Προσιτή και ασφαλή μετακίνηση
  • Ανθεκτικότητα των υποδομών

   Τα ποσοστά συγχρηματοδότησης (κοινοτικής συνδρομής CEF) επί των επιλέξιμων δαπανών των Δράσεων κυμαίνονται από 30% έως 85% ανάλογα με την πηγή χρηματοδότησης ( Γενικό Φάκελο ή Φάκελο Συνοχής).

   Τα επιμέρους σκέλη της διαδικασίας και το αντίστοιχο χρονοδιάγραμμα της Υποβολής Προτάσεων σε Εθνικό Επίπεδο για την Παροχή Σύμφωνης Γνώμης του Κράτους Μέλους (Κ-Μ) αποτυπώνονται συνοπτικά ακολούθως ως εξής:

  

   Με την υποβολή των προτάσεων στην Ε.Ε ξεκινά η διαδικασία της αξιολόγησής τους ως προς την εκπλήρωση των κριτηρίων αξιολόγησης ( προτεραιότητα και επείγων χαρακτήρας, ωριμότητα, ποιότητα, επίδραση και καταλυτική επίδραση ) από μια επιτροπή επικουρούμενη από ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες  κατά την περίοδο Φεβρουαρίου- Ιουνίου 2024. Η υπογραφή των Συμφώνων Χορήγησης Οικονομικής Συνδρομής από την Ε.Ε. προβλέπεται μετά από την έγκριση των οριστικών αποτελεσμάτων από τα αρμόδια όργανα της Ε.Ε. έως τον Ιούλιο 2024.

 

Σχετικά Αρχεία:

-        Η με αρ. πρωτ. 95613/18-10-2023 Εγκύκλιος της ΕΥΣΣΑΕ.

-        Η C(2023) 4886/25.7.2023 Απόφαση της Ε.Ε για την τροποποίηση της C(2021) 5763 final/5-8-2021 Απόφασης της Ε.Ε και το Παράρτημα «Πολυετές Πρόγραμμα Εργασιών 2021-2027 Τομέα Μεταφορών».

-        Παραρτήματα Ι, ΙΙ, ΙΙΙ.

-        Σε μορφή zip (9 αρχεία): η από 26-09-2023 Πρόσκληση της Ε.Ε.